Intensywnie pracujemy nad aktualizacjami dla Xpertis ERP i Merit ERP uwzględniającymi najnowsze zmiany w przepisach prawa pracy. Aktualizacje obejmować będą zarówno zmiany w zakresie urlopów rodzicielskich, jak i nowe rodzaje urlopów (urlop opiekuńczy i urlop z tytułu działania siły wyższej). Ponadto aktualizacje wdrażać będą nowe wzory świadectw pracy. Nowe rodzaje nieobecności pociągają za sobą konieczność zmodyfikowania raportów ZUS (RSA), jak również zasad wyliczania wynagrodzeń. Mimo iż nowelizacja Kodeksu Pracy wchodzi w życie 26 kwietnia br., to wciąż nie opublikowano do niej rozporządzenia niezbędnego do ukończenia aktualizacji obu naszych systemów ERP. Również ZUS nie odniósł się jeszcze do kwestii rozliczania nowych zasiłków i ich wykazywania w dokumentach rozliczeniowych (RCA, RSA). Tym samym wyemitowanie aktualizacji uzależnione jest od stanowiska ZUS-u oraz opublikowania rozporządzenia zawierającego zaktualizowany wzór świadectwa pracy.
Zapewniamy, że pilnie śledzimy rozwój sytuacji i natychmiast powiadomimy Państwa o ukończeniu aktualizacji i jej udostępnieniu.
Nowela Kodeksu Pracy
Od 26 kwietnia 2023 r. pracodawców obowiązywać będą znowelizowane przepisy Kodeksu Pracy. Nowela prawa pracy związana jest z wprowadzeniem do polskiego systemu prawnego rozwiązań zawartych w tzw. dyrektywie rodzicielskiej i tzw. dyrektywie work-life balance. Mają one na celu stworzenie przejrzystych warunków pracy i sprzyjać mają godzeniu obowiązków zawodowych i rodzinnych.
Zmiany prawa pracy obejmują:
- Wprowadzenie nowych niepłatnych urlopów opiekuńczych;
- Wprowadzenie nowego urlopu z tytułu działania siły wyższej (płatne 50%);
- Modyfikację zasad urlopu rodzicielskiego;
- Zmiany warunków zatrudnienia (nowe sekcje);
- Nowe warunki zawierania umów o pracę;
- Zmiany w świadectwach pracy (wciąż nie opublikowano niezbędnego rozporządzenia);
- Zmiany raportów ZUS (RSA) – ZUS wciąż nie udostępnił niezbędnych wytycznych ze zaktualizowanymi kodami.
Najważniejsze zmiany dotyczą wprowadzenia dwóch zupełnie nowych rodzajów urlopów – urlopu opiekuńczego oraz urlopu z tytułu siły wyższej. Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje o nowych urlopach.
Urlop opiekuńczy – nowość
Dzięki nowelizacji Kodeksu Pracy od 26 kwietnia br. pracownik może skorzystać z 5 dni urlopu opiekuńczego w ciągu roku kalendarzowego. Urlop będzie można wziąć w celu zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia osobie będącej członkiem rodziny (syn, córka, matka, ojciec, małżonek) lub zamieszkującej w tym samym gospodarstwie domowym, która wymaga opieki lub wsparcia z powodu poważnych względów medycznych.
Pracownik korzystający z urlopu opiekuńczego nie zachowuje prawa do wynagrodzenia (urlop jest niepłatny), ale, w przeciwieństwie do urlopu bezpłatnego, zgodnie z art. 1732. Kodeksu Pracy, okres urlopu opiekuńczego wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Okres ten wlicza się do stażu pracy.
Pracodawca udziela urlopu opiekuńczego na wniosek pracownika złożony w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie nie krótszym niż 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. We wniosku pracownik wskazuje imię i nazwisko osoby, która wymaga opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych, przyczynę konieczności zapewnienia osobistej opieki lub wsparcia przez pracownika oraz w przypadku członka rodziny ‒ stopień pokrewieństwa z pracownikiem lub w przypadku osoby niebędącej członkiem rodziny ‒ adres zamieszkania tej osoby.
Urlop z tytułu działania siły wyższej – nowość
Nowelizacja Kodeksu Pracy wprowadza jeszcze jeden rodzaj nowego urlopu – urlop z tytułu działania siły wyższej. Pracownikowi przysługują wówczas dwa dni lub 16 godzin zwolnienia od pracy w ciągu roku kalendarzowego. Za powód takiego zwolnienia uznaje się działanie siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika.
W okresie zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do połowy swojego wynagrodzenia, obliczanego co do zasady analogicznie jak wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, z tą różnicą, że średnie składniki wyliczane są z miesiąca wystąpienia nieobecności.
Pracodawca będzie zobowiązany udzielić zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej na wniosek pracownika zgłoszony najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia, w terminie wskazanym przez pracownika. Tak jak w przypadku urlopu na żądanie, pracownik może złożyć wniosek w każdej dostępnej formie, dopuszczalna jest więc postać elektroniczna.
Wymiar zwolnienia od pracy udzielanego w wymiarze godzinowym dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy będzie ustalany proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, przy czym niepełna godzina zwolnienia od pracy będzie zaokrąglana w górę do pełnej godziny. Ze zwolnienia od pracy udzielanego w wymiarze godzinowym będzie mógł skorzystać także pracownik, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.
Zmiany w urlopie rodzicielskim
Zmiany dotyczące urlopu rodzicielskiego nawiązują do rozwiązań zawartych w tzw. dyrektywie rodzicielskiej, a ich głównym celem jest wydłużenie urlopu rodzicielskiego z 32 tygodni do 42 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka oraz z 34 tygodni do 43 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka. Co ważne, te dodatkowe dni urlopu przeznaczone są dla ojców narodzonych dzieci. Po nowelizacji Kodeksu Pracy każdemu z rodziców (pracowników) dziecka będzie przysługiwało wyłączne prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego ze wspomnianego wyżej wymiaru urlopu rodzicielskiego. Prawa tego nie będzie można przenieść na drugiego z rodziców (pracowników) dziecka. Z urlopu rodzicielskiego rodzice mogą także skorzystać jednocześnie.
Wpływ nowelizacji prawa pracy na raporty ZUS RSA, świadectwa pracy i sposób wyliczania wynagrodzeń pracowniczych
Wprowadzenie do Kodeksu Pracy dwóch nowych rodzajów urlopu – urlopu opiekuńczego i urlopu z tytułu działania siły wyższej, pociąga za sobą zmiany w sposobie wyliczania wynagrodzeń pracowniczych, jak również zmiany w zakresie składanych do ZUS-u raportów ZUS RSA. Kwestia rozliczania wspomnianych urlopów (zasiłków) pozostaje jednak wciąż niewyjaśniona przez ZUS.
Omówione powyżej zmiany pociągają za sobą także zmiany we wzorze świadectwa pracy, wymagające opublikowania odpowiedniego rozporządzenia. Zaktualizowany wzór świadectwa pracy powinien umożliwiać pracodawcy wykazywanie w świadectwie pracy wykorzystanego urlopu opiekuńczego i urlopu spowodowanego siłą wyższą. Projektowane rozporządzenie wciąż jednak czeka na publikację w Dzienniku Ustaw.
Prace nad aktualizacją systemów ERP
Aktualizacje wdrażające omawiane zmiany są w przygotowaniu, jednak ich udostępnienie Państwu uzależnione jest od wydania przez ZUS stanowiska w sprawie rozliczania nowych urlopów oraz od opublikowania rozporządzenia zawierającego nowy wzór świadectwa pracy. Kilkukrotnie kontaktowaliśmy się w tej sprawie z ZUS-em, jednak wciąż brak jest jakichkolwiek uzgodnień w tym zakresie. W najbliższych dniach ZUS planuje webinarium związane ze zmianami w zasiłkach po noweli Kodeksu Pracy, podczas którego pracownicy ZUS-u mają poinformować nas o zmienianych i przejściowych przepisach dotyczących zasiłków. Oczywiście w seminarium weźmiemy udział i mamy nadzieję, że uzyskane podczas niego informacje przyspieszą prace nad aktualizacjami naszych systemów ERP.
Zapewniamy Państwa, że stale śledzimy wspomniane kwestie i jak tylko uzyskamy niezbędne do ukończenia aktualizacji informacje – poinformujemy Państwa o tym i udostępnimy aktualizacje, zarówno dla Xpertis ERP, jak i dla Merit ERP.