We wrześniu br. w Dzienniku Ustaw opublikowana została ustawa z 3 września 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 1621). Nowelizacja przepisów o ZUS wprowadza wiele znaczących zmian, zarówno z punktu widzenia ubezpieczonych, jak i płatników składek, czyli pracodawców. Część zmian weszła w życie już 18 września br., a inne wejdą w życie 1 stycznia 2022 r., 1 kwietnia 2022 r. lub 1 stycznia 2023 r. W związku z tym pracujemy nad aktualizacjami systemów Merit ERP i Xpertis ERP. Równolegle trwają prace nad przygotowaniem aktualizacji związanych z innymi zmianami wprowadzanymi przez Polski Ład.
Nowelizacja przepisów o ZUS wprowadza wiele zmian, które dotyczyć będą pracodawców. Część z nich wymaga aktualizacji naszych systemów ERP. Artykuł zawiera omówienie najważniejszych z nich.
Wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy w informacji ZUS IWA
Od września br. pracodawca ma obowiązek wykazywania tzw. wypadków zrównanych z wypadkami przy pracy w informacji ZUS IWA.
Chodzi o zdarzenia, które w zakresie uprawnień do świadczeń, np. zasiłku, są traktowane na równi z wypadkiem przy pracy. Może to być wypadek w czasie podróży służbowej, podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony czy wypadek przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.
Zmiana zasad ustalania okresu zasiłkowego
Nowelizacja objęła również zasady ustalania okresu zasiłkowego, czyli okresu, przez który przysługuje zasiłek chorobowy. Okres ten obejmuje każdy dzień orzeczonej niezdolności do pracy objęty zaświadczeniem lekarskim ZUS ZLA, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Długość okresu zasiłkowego jest oznaczona w dniach i wynosi 182 dni. Gdy niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą (kod D na zwolnieniu lekarskim) albo przypada na okres ciąży (kod B na zwolnieniu lekarskim) okres zasiłkowy wydłuża się do 270 dni.
Dotychczas do okresu zasiłkowego wliczane były wszystkie nieprzerwane okresy niezdolności do pracy, również, jeżeli niezdolność do pracy była spowodowana różnymi przyczynami. W przypadku przerw w niezdolności do pracy do okresu zasiłkowego wliczał się okres niezdolności do pracy przypadający przed przerwą, o ile była ona spowodowana tą samą przyczyną, a przerwa nie przekraczała 60 dni. Przerwa w niezdolności do pracy i zachorowania po przerwie z innej przyczyny (trwającej nawet jeden dzień), oznaczała powstanie prawa do nowego okresu zasiłkowego.
Od 1 stycznia 2022 r. zasady te ulegną zmianie. W związku z nowelizacją przepisów o ZUS do okresu zasiłkowego wliczane będą okresy poprzednich niezdolności do pracy, jeżeli przerwa pomiędzy ustaniem poprzedniej a powstaniem ponownej niezdolności do pracy nie przekroczyła 60 dni, niezależnie od przyczyny. Oznacza to, że okres zasiłkowy nie jest już uzależniony od przyczyny niezdolności do pracy.
Ustawodawca zdecydował się za zawarcie w nowelizacji jednego wyjątku od tej reguły – do okresu zasiłkowego nie będą wliczane okresy niezdolności do pracy przypadające przed przerwą nie dłuższą niż 60 dni, jeżeli po przerwie niezdolność do pracy wystąpiła w trakcie ciąży.
Zmiany te wymagają wprowadzenia zmian w procedurach ustalających okres zasiłkowy, w tym zmian dotyczących nieobecności, od której liczony jest ten okres, i wiążą się z koniecznością przygotowania odpowiednich aktualizacji naszych systemów.
Podwyższenie zasiłku chorobowego za okres pobytu w szpitalu
W wyniku nowelizacji ustawy o ZUS podwyższeniu ulegnie zasiłek chorobowy wypłacany za okres pobytu w szpitalu, z dotychczasowych 70% do 80% podstawy wymiaru zasiłku. Nowy wymiar zasiłku zacznie obowiązywać od początku 2022 r. Trzeba jednak pamiętać, że taki wymiar zasiłku nie dotyczy sytuacji, gdy uprawnienia do świadczeń wynikają z niezdolności do pracy powstałej w okresie ciąży, powstałej na skutek poddania się badaniom lekarskim dla dawców komórek, tkanek i narządów, oraz gdy niezdolność powstała wskutek wypadku w drodze do pracy i z pracy. Wówczas wymiar podstawy zasiłku wynosi 100%.
Wiążę się z tym konieczność wprowadzenia niewielkich zmian w systemach ERP i ich parametryzacja.
Ustalenie nowej podstawy zasiłkowej po okresie absencji chorobowej
Od 1 stycznia 2022 r. zmieni się również sposób ustalania podstawy zasiłkowej po absencji chorobowej. Dotychczas podstawę wymiaru zasiłku obliczało się na nowo, jeżeli w pobieraniu zasiłków wystąpiła przerwa wynosząca co najmniej trzy miesiące kalendarzowe. Od Nowego Roku postawa wymiaru zasiłku liczona będzie na nowo, jeśli między okresami pobierania zasiłków wystąpi przerwa wynosząca co najmniej jeden miesiąc kalendarzowy.
Również ta zmiana wymaga od nas aktualizacji systemów ERP. Przygotowujemy zmiany w formułach ustalających podstawę dla świadczeń spowodowanych chorobą bądź związanych z opieką.
Inne zmiany w ZUS
Poniżej znajduje się zastawienie najważniejszych zmian dotyczących ZUS ze wskazaniem okresu ich obowiązywania:
Zmiany od 18 września 2021 r.:
- Zmiana w zakresie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego – „ulga na start”;
- Wypadek zrównany z wypadkiem przy pracy w informacji ZUS IWA;
- Objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym wspólników jednoosobowych spółek z o.o.; oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej i komandytowej.
Zmiany od 1 stycznia 2022 r.:
- Zmiana zasady ustalania okresu zasiłkowego;
- Podwyższenie zasiłku chorobowego za okres pobytu w szpitalu;
- Zmiana dotycząca ustalenia nowej podstawy zasiłkowej po okresie absencji chorobowej;
- Skrócenie okresu pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia;
- Przyznanie prawa do zasiłku macierzyńskiego i zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego ubezpieczonym, które utraciły pracę w związku ze śmiercią pracodawcy;
- Wprowadzenie limitów czasowych przekazywania deklaracji rozliczeniowej i imiennego raportu miesięcznego oraz ich korekt;
- Zmiana w zakresie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Zmiany od 1 stycznia 2023 r.:
- Obowiązek posiadania profilu informacyjnego na Platformie Usług Elektronicznych (PUE) ZUS.
Polski Ład
Przypominamy, że równolegle pracujemy na aktualizacjami wynikającymi ze zmian prawnych związanych z rządowym programem reform Polski Ład. O aktualizacjach będziemy Państwa na bieżąco informować na portalu AVP i poprzez mailing.
W razie dodatkowych pytań prosimy o kontakt:
Błąd: Brak formularza kontaktowego.